Quam legis unde tibi mittatur epistula, quaeris?
Hinc ubi caeruleis iungitur Hister aquis.
Vt regio dicta est, succurrere debet et auctor,
laesus ab ingenio Naso poeta suo.
5 Qui tibi quam mallet praesens adferre salutem,
mittit ab hirsutis, Maxime Cotta, Getis.
Legimus, o iuvenis patrii non degener oris,
dicta tibi pleno verba diserta foro.
Quae quamquam lingua mihi sunt properante per horas
10 lecta satis multas, pauca fuisse queror.
Plura sed haec feci relegendo saepe nec umquam
non mihi quam primo grata fuere magis.
Cumque nihil[1] totiens lecta[2] e dulcedine perdant,
viribus illa suis, non novitate, placent.
15 Felices quibus haec ipso cognoscere in actu
et tam facundo contigit ore frui!
Nam, quamquam sapor est adlata dulcis in unda,
gratius ex ipso fonte bibuntur aquae.
Et magis adducto pomum decerpere ramo
20 quam de caelata sumere lance iuvat.
At nisi peccassem, nisi me mea Musa fugasset
quod legi tua vox exhibuisset opus,
utque fui solitus, sedissem forsitan unus
de centum iudex in tua verba viris,
25 maior et inplesset praecordia nostra voluptas,
cum traherer dictis adnueremque tuis.
Quem quoniam fatum patria vobisque[3] relictis
inter inhumanos maluit esse Getas,
quod licet, ut videar tecum magis esse legendo[4],
30 saepe, precor, studii pignora mitte tui,
exemploque meo, nisi dedignaris id ipsum,
utere, quod nobis rectius ipse dares.
Namque ego, qui perii iam pridem, Maxime, vobis,
ingenio nitor non periisse meo.
35 Redde vicem, nec rara tui monimenta laboris
accipiant nostrae grata futura manus.
Dic tamen, o iuvenis studiorum plene meorum,
ecquid ab his ipsis admoneare mei.
Ecquid, ubi aut recitas factum modo carmen amicis
40 aut, quod saepe soles, exigis ut recitent,
quaeror, ut[5] interdum tua mens, oblita quid absit,
nescioquid certe sentit abesse sui,
utque loqui multum de me praesente solebas,
nunc quoque Nasonis nomen in ore tuo est?
45 Ipse quidem Getico peream violatus ab arcu
(et sit periuri quam prope poena, vides)
te nisi momentis video paene omnibus absens.
Gratia quod menti quolibet ire licet.
Hac ubi perveni nulli cernendus in Vrbem,
50 saepe loquor tecum, saepe loquente fruor.
Tum mihi difficile est quam sit bene dicere quamque
candida iudiciis illa sit hora meis.
Tum me, si qua fides, caelesti sede receptum
cum fortunatis suspicor esse deis.
55 Rursus ubi huc redii, caelum superosque relinquo,
a Styge nec longe Pontica distat humus.
Vnde ego si fato nitor prohibente reverti,
spem sine profectu, Maxime, tolle mihi.
[1] nihil=sua
[2] lecta=nihil
[3] patria vobisque=patria nobisque=nobis patriaque
[4] legendo=legenda=loquendo
[5] ut=et
(致科塔)[1]
你問,眼前的這封信來自何方?這裡,
希斯特與蔚藍的海波融為一體。
地點既然已言明,作者應也難隱藏,
就是納索,為自己的才華所傷。
5 他更願當面向你問好,馬克西姆斯,
卻只能從蠻野的蓋塔發函致意。
無愧於祖傳口才的後生,我曾拜讀過
座無虛席的法庭上你雄辯的演說。
雖然我急切的舌頭反覆誦念過許久,
10 卻有一個遺憾,數量還不夠。
但我反覆的閱讀也算為它們加了倍,
越重溫,越覺比最初更有滋味。
雖然它們從沒有失掉半分的甘甜,
但吸引我的不是新奇,是雄健。
15 那些人多幸運,能親耳聽到你的陳詞,
親身領略你言語的汪洋恣肆!
儘管送到我身邊的這水也清冽可口,
但終歸不如直接去山泉的源頭。
壓低枝條,親手採摘果實的快樂,
20 也勝過品嘗雕盤盛放的收穫。
倘若我不曾犯錯,我的詩不曾放逐我,
我讀的篇章就能變你的懸河,
我曾忝列百人團的一員[2],本有希望
像平素那樣,聆聽你的演講,
25 讓一種更強烈的愉悅充塞我的胸膛,
當你的言辭吸引我點頭稱賞。
可既然命運非要我離開你們和祖國,
遠赴未開化的蓋塔人中間生活,
就請你經常寄給我(你可以如此)精心
30 創作的篇什,好讓我與你更近。
仿效我的做法,除非你不屑於如此,
其實你更有資格讓我仿效你。
我早已死去,馬克西姆斯,但我仍努力
用詩才向你們證明我還沒死。
35 請你報償我,讓我欣喜的雙手能時常
收到你苦心經營的錦繡文章。
可是,年輕的朋友,你和我都喜歡詩歌,
告訴我,這愛好是否讓你想起我?
當你向朋友朗誦你新近完成的作品,
40 或者如你的習慣,催促別人
朗誦,你是否搜尋我,是否常感覺缺了
什麼,雖然你忘了那究竟是什麼?
過去我在的時候,你總談論我,如今
納索的名字是否還不離你的唇?
45 至於我,就讓我死於蓋塔人兇殘的毒箭
——你看,我若發偽誓,報應在身邊——
倘若我不是隨時看見你,雖然遠離你!
心靈能漫遊,我們真應該感激。
當我以這種方式潛入羅馬城,經常
50 與你聊天,直聊到心神歡暢。
我很難形容那是怎樣的快樂時光,
那時辰在我眼裡多麼明亮!
你如果信我,我就如同被迎入了天界,
懷疑自己與幸運的諸神同座。
55 當我重回到這裡,拋下瓊宇和眾神,
龐圖斯的土地更如冥府般陰森。
若我竭力從此處逃跑,命運卻阻擋,
朋友,就請奪走我無益的希望!
[1] 這首詩和《哀歌集》第四部第二首都突出了想象的視覺,只不過這裡想象的場景不是凱旋儀式,而是朋友在法庭的演說。
[2] 關於百人團,參考《哀歌集》第二部第94首的注釋。