奧維德《黑海書簡》第2部第6首



Carmine Graecinum, qui praesens voce solebat,
tristis ab Euxinis Naso salutat aquis.
Exulis haec uox est: praebet mihi littera linguam
et, si non liceat scribere, mutus ero.
5 Corripis, ut debes, stulti peccata sodalis,
et mala me meritis ferre minora doces[1].
Vera facis, sed sera meae conuicia culpae:
aspera confesso verba remitte reo.
Cum poteram recto transire Ceraunia velo,
10 ut fera uitarem saxa monendus eram.
Nunc mihi naufragio quid prodest discere[2] facto,
qua mea debuerit currere cumba via?
Brachia da lasso potius prendenda natanti,
nec pigeat mento subposuisse manum.
15 Idque facis faciasque precor: sic mater et uxor,
sic tibi sint fratres totaque salva domus:
quodque soles animo semper, quod voce precari,
omnia Caesaribus sic tua facta probes.
Turpe erit in miseris veteri tibi rebus amico
20 auxilium nulla parte tulisse tuum:
turpe referre pedem nec passu stare tenaci
turpe laborantem deseruisse ratem:
turpe sequi casum et Fortunae accedere[3] amicum,
et, nisi sit felix, esse negare suum.
25 Non ita vixerunt Strophio atque Agamemnone nati,
non haec Aegidae Pirithoique fides:
Quos prior est mirata, sequens mirabitur aetas,
in quorum plausus tota theatra sonant.
Tu quoque per durum servato tempus amico
30 dignus es in tantis nomen habere viris.
Dignus es, et, quoniam laudem pietate mereris,
non erit officii gratia surda tui.
Crede mihi, nostrum si non mortale futurum est
carmen, in ore frequens posteritatis eris.
35 Fac modo permaneas lasso, Graecine, fidelis,
duret et in longas impetus iste moras.
Quae tu cum praestes, remo tamen utor in aura,
nec nocet admisso subdere calcar equo.
[1] doces=doles
[2] discere=dicere
[3] accedere=cedere

(致格萊齊努斯)[1]
 
格萊齊努斯,昔日常當面問候的納索
從歐克辛海邊送給你一曲哀歌。
這是放逐者的聲音,文字就是我的舌,
如果連寫作都不許,我只好沉默。
5 你出於義務,責備我這位愚蠢的夥伴,
指出我遭受的痛苦還小於罪愆。
你說得不錯,可你的指摘來得太遲:
對懺悔的被告,請別再如此嚴厲。
當我還能張着帆經過雷霆岩[2]之際,
10 你就該警告我,避開可怕的礁石。
如今,我的船已沉,此時才知道當初
該選擇怎樣的航道,又有何益處?
你不如向疲憊掙扎的倖存者伸出臂膀,
別吝於用手托起他的臉龐。
15 你如此做了,求你繼續;願你的母親、
妻子、兄弟和全家都康健安平,
還有你總是虔誠祈求的內容——願你
所行的一切合諸位愷撒的意。
倘若你此前不曾給陷入困厄的故友
20 任何幫助,你一定會因此蒙羞。
倘若你退縮,不能堅定地站在他身邊,
倘若你拋棄風浪中顛簸的船,
跟隨運氣的浮沉,任朋友自生自滅,
遭遇不幸就拒斥,也同樣卑劣。
25 難道彼拉得和俄瑞斯忒斯會如此做人,
忒修斯和庇里托俄斯會如此薄情?
過去和未來的世代都永遠景仰他們,
他們的故事總收穫滿場的掌聲。
你保護朋友度過難關,你的名字
30 也應在這些英雄中間佔一席,
你當之無愧。既然你的忠誠該稱讚,
我的感激絕不會緘口不言。
相信我,如果我的詩歌能永久流傳,
你必定成為未來人們的美談。
35 只是別放棄疲憊的朋友,格萊齊努斯,
一直保持你對他的深摯情誼。
雖然你已給了“風”,我仍要奮力劃“槳”,
鞭策已飛馳的駿馬又有何妨[3]


[1] 奧維德的《黑海書簡》第一部第六首也是寫給格萊齊努斯,似乎格萊齊努斯在回信中嚴厲批評了奧維德,詩人寫了這封信作為回應。
[2] 雷霆岩(Acroceraunia)是伊庇魯斯(在今阿爾巴尼亞境內)西北的一處狹長海岬,據說能吸引雷霆,附近發生過無數的沉船事故,屋大維在阿克提翁戰役勝利後返航也險些喪命於此。
[3] 奧維德的信總是軟硬兼施。