奥维德《黑海书简》第2部第6首



Carmine Graecinum, qui praesens voce solebat,
tristis ab Euxinis Naso salutat aquis.
Exulis haec uox est: praebet mihi littera linguam
et, si non liceat scribere, mutus ero.
5 Corripis, ut debes, stulti peccata sodalis,
et mala me meritis ferre minora doces[1].
Vera facis, sed sera meae conuicia culpae:
aspera confesso verba remitte reo.
Cum poteram recto transire Ceraunia velo,
10 ut fera uitarem saxa monendus eram.
Nunc mihi naufragio quid prodest discere[2] facto,
qua mea debuerit currere cumba via?
Brachia da lasso potius prendenda natanti,
nec pigeat mento subposuisse manum.
15 Idque facis faciasque precor: sic mater et uxor,
sic tibi sint fratres totaque salva domus:
quodque soles animo semper, quod voce precari,
omnia Caesaribus sic tua facta probes.
Turpe erit in miseris veteri tibi rebus amico
20 auxilium nulla parte tulisse tuum:
turpe referre pedem nec passu stare tenaci
turpe laborantem deseruisse ratem:
turpe sequi casum et Fortunae accedere[3] amicum,
et, nisi sit felix, esse negare suum.
25 Non ita vixerunt Strophio atque Agamemnone nati,
non haec Aegidae Pirithoique fides:
Quos prior est mirata, sequens mirabitur aetas,
in quorum plausus tota theatra sonant.
Tu quoque per durum servato tempus amico
30 dignus es in tantis nomen habere viris.
Dignus es, et, quoniam laudem pietate mereris,
non erit officii gratia surda tui.
Crede mihi, nostrum si non mortale futurum est
carmen, in ore frequens posteritatis eris.
35 Fac modo permaneas lasso, Graecine, fidelis,
duret et in longas impetus iste moras.
Quae tu cum praestes, remo tamen utor in aura,
nec nocet admisso subdere calcar equo.
[1] doces=doles
[2] discere=dicere
[3] accedere=cedere

(致格莱齐努斯)[1]
 
格莱齐努斯,昔日常当面问候的纳索
从欧克辛海边送给你一曲哀歌。
这是放逐者的声音,文字就是我的舌,
如果连写作都不许,我只好沉默。
5 你出于义务,责备我这位愚蠢的伙伴,
指出我遭受的痛苦还小于罪愆。
你说得不错,可你的指摘来得太迟:
对忏悔的被告,请别再如此严厉。
当我还能张着帆经过雷霆岩[2]之际,
10 你就该警告我,避开可怕的礁石。
如今,我的船已沉,此时才知道当初
该选择怎样的航道,又有何益处?
你不如向疲惫挣扎的幸存者伸出臂膀,
别吝于用手托起他的脸庞。
15 你如此做了,求你继续;愿你的母亲、
妻子、兄弟和全家都康健安平,
还有你总是虔诚祈求的内容——愿你
所行的一切合诸位恺撒的意。
倘若你此前不曾给陷入困厄的故友
20 任何帮助,你一定会因此蒙羞。
倘若你退缩,不能坚定地站在他身边,
倘若你抛弃风浪中颠簸的船,
跟随运气的浮沉,任朋友自生自灭,
遭遇不幸就拒斥,也同样卑劣。
25 难道彼拉得和俄瑞斯忒斯会如此做人,
忒修斯和庇里托俄斯会如此薄情?
过去和未来的世代都永远景仰他们,
他们的故事总收获满场的掌声。
你保护朋友度过难关,你的名字
30 也应在这些英雄中间占一席,
你当之无愧。既然你的忠诚该称赞,
我的感激绝不会缄口不言。
相信我,如果我的诗歌能永久流传,
你必定成为未来人们的美谈。
35 只是别放弃疲惫的朋友,格莱齐努斯,
一直保持你对他的深挚情谊。
虽然你已给了“风”,我仍要奋力划“桨”,
鞭策已飞驰的骏马又有何妨[3]


[1] 奥维德的《黑海书简》第一部第六首也是写给格莱齐努斯,似乎格莱齐努斯在回信中严厉批评了奥维德,诗人写了这封信作为回应。
[2] 雷霆岩(Acroceraunia)是伊庇鲁斯(在今阿尔巴尼亚境内)西北的一处狭长海岬,据说能吸引雷霆,附近发生过无数的沉船事故,屋大维在阿克提翁战役胜利后返航也险些丧命于此。
[3] 奥维德的信总是软硬兼施。