Accipe conloquium gelido Nasonis ab Histro,
Attice iudicio non dubitande meo.
Ecquid adhuc remanes memor infelicis amici,
deserit an partis languida cura suas?
5 Non ita di mihi sunt tristes ut credere possim
fasque putem iam te non meminisse mei.
Ante oculos nostros posita est tua semper imago,
et videor vultus mente videre tuos.
Seria multa mihi tecum conlata recordor,
10 nec data iucundis tempora pauca iocis.
Saepe citae longis visae sermonibus horae,
saepe fuit brevior quam mea verba dies.
Saepe tuas venit factum modo carmen ad auris
et nova iudicio subdita Musa tuo est.
15 Quod tu laudaras, populo placuisse putabam.
Hoc pretium curae dulce regentis[1] erat.
Vtque meus lima rasus liber esset amici,
non semel admonitu facta litura tuo est.
Nos fora viderunt pariter, nos porticus omnis,
20 nos via, nos iunctis curva theatra locis.
Denique tantus amor nobis, carissime, semper
quantus in Aeacide Actorideque fuit.
Non ego, si biberes securae pocula Lethes,
excidere haec credam pectore posse tuo.
25 Longa dies citius brumali sidere, noxque
tardior hiberna solstitialis erit,
nec Babylon aestum nec frigora Pontus habebit,
caltaque Paestanas vincet odore rosas,
quam tibi nostrarum veniant oblivia rerum.
30 Non ita pars fati candida nulla mei est.
Ne tamen haec dici possit fiducia mendax
stultaque credulitas nostra fuisse, cave,
constantique fide veterem tutare sodalem,
qua licet et quantum non onerosus ero.
[1] regentis=recentis=monentis
(致阿提库斯)[1]
请让纳索从寒冷的希斯特与你聊天,
阿提库斯,我最可信赖的伙伴。
你是否仍然记得你遭遇不幸的朋友,
还是疏懒的情谊已擅离职守?
5 诸神对我没这么严酷,我不能相信,
也不该相信,你已经忘了故人。
你的样子就在我眼前,一直在那里,
你的面容和表情都那么清晰。
我想起,你我讨论过许多严肃的话题,
10 也有不少的时光轻松惬意。
时常我们觉得话太多,怎么谈都不够,
时常未尽兴,已经耗尽了白昼。
时常我的诗刚写完,就立刻念给你听[2],
新生的缪斯交给你,任你品评。
15 凡你称赞的,我相信大家一定喜欢,
18 我也常遵从你提出的修改意见。
17 我的诗能被朋友的锉刀磨得光滑,
16 这就是你辛勤鉴判的甜美酬答[3]。
广场、柱廊和街衢见我们一起盘桓,
20 圆形剧院里我们的座位也相连。
事实上,我的至友,我们的情谊一直
不逊于阿喀琉斯和帕特洛克罗斯。
即使你饮下消忧解愁的忘川水,我也不
相信你能将这一切从心中抹去。
25 就算隆冬的星座下太阳迟迟不落,
夏至的夜晚比冬天更难捱过[4],
就算巴比伦无酷热,庞图斯也无寒霜,
万寿菊比派斯图姆[5]的玫瑰更芬芳,
你也断不会忘记我们之间的情分:
30 我的命运不至于如此阴森。
但你也要谨慎,别让我的信心不可信,
让我的信任被人称为愚蠢,
请尽你所能,坚定地保护昔日的伙伴,
但也别让我成了你的负担。
[1] 阿提库斯(Atticus)所指不详,《黑海书简》第二部第七首也是写给他的。从诗里提供的信息看,他似乎是奥维德年轻时的好友,所以当他疏于给放逐中的朋友写信时,奥维德忍不住提出了抗议。Williams(1991)在11-12行日落后的谈话这个意象中发现了亚历山大诗人卡利马科斯(Anthologia Palatina 7.80)的影响,正如卡利马科斯通过第二人称的召唤,与已经去世的朋友赫拉克利托斯(Heraclitus)交谈,奥维德也通过诗歌克服了他与阿提库斯在空间上的遥远距离。
[2] 13-18行突出了阿提库斯敏锐的艺术判断力,可以参考贺拉斯在《诗艺》中对昆提琉(Quintilius)的称赞(Ars Poetica 438-52)。
[3] 我同意Green(2005)对15-18行的重新排列。
[4] Williams指出,25-26行呼应着11-12行,表明时间对于两人的友谊来说是无足轻重的。
[5] 派斯图姆(Paestum)是意大利卢卡尼亚地区的一个城镇,以玫瑰闻名。