奧維德《黑海書簡》第1部第10首



Naso suo profugus mittit tibi, Flacce, salutem,
mittere rem si quis qua caret ipse potest.
Longus enim curis vitiatum corpus amaris
non patitur vires languor habere suas.
5 Nec dolor ullus adest nec febribus uror anhelis,
et peragit soliti vena tenoris iter.
Os hebes est positaeque movent fastidia mensae,
et queror, invisi cum venit hora cibi.
Quod mare, quod tellus adpone, quod educat aer,
10 nil ibi quod nobis esuriatur erit.
Nectar et ambrosiam, latices epulasque deorum,
det mihi formosa gnava[1] Iuventa manu:
non tamen exacuet torpens sapor ille palatum,
stabit et in stomacho pondus inerte diu.
15 Haec ego non ausim, cum sint verissima, cuivis
scribere, delicias ne mala nostra vocet.
Scilicet is status est, ea rerum forma mearum,
deliciis etiam possit ut esse locus.
Delicias illi precor has contingere, si quis
20 ne mihi sit levior Caesaris ira timet.
Is quoque, qui gracili cibus est in corpore, somnus,
non alit officio corpus inane suo.
Sed vigilo vigilantque mei sine fine dolores,
quorum materiam dat locus ipse mihi.
25 Vix igitur possis visos agnoscere vultus,
quoque ierit quaeras qui fuit ante color.
Paruus in exiles sucus mihi pervenit artus,
membraque sunt cera pallidiora nova.
Non haec inmodico contraxi damna Lyaeo:
30 scis mihi quam solae paene bibantur aquae.
Non epulis oneror, quarum si tangar amore,
est tamen in Geticis copia nulla locis.
Nec vires adimit Veneris damnosa voluptas
non solet in maestos illa venire toros.
35 Vnda locusque nocent et causa valentior istis,
anxietas animi, quae mihi semper adest.
Haec nisi tu pariter simili cum fratre levares,
vix mens tristitiae nostra tulisset onus.
Vos estis fracto tellus non dura phaselo
40 quamque negant multi uos mihi fertis opem.
Ferte, precor, semper, quia semper egebimus illa,
Caesaris offensum dum mihi numen erit.
Qui meritam nobis minuat, non finiat iram,
suppliciter vestros quisque rogate deos.
[1] gnava=grata=nava

(致弗拉庫斯)[1]
 
放逐的納索送給你“健康”,弗拉庫斯,
若人們能贈送自己沒有的東西。
憂慮與折磨毀了我身體,長久的萎靡
已不允許它擁有從前的力氣。
5 我沒有感覺疼痛,也沒有發燒、氣喘,
脈搏也如常,沒有明顯的改變。
但味覺已麻木,面前的食物令我憎厭,
每次用餐,都對着飯菜抱怨。
無論是山珍海味,還是飛禽走獸,
10 都無法勾起我的一絲胃口。
即使赫柏[2]用纖巧的手殷勤地獻上
天神們吃的仙果,喝的瓊漿[3]
那樣的味道也刺激不了沉睡的食慾,
沉悶的感覺總是在腹中盤踞。
15 這些雖然是真的,我卻不敢告訴人,
唯恐他們說我的痛苦是矯情。
哈!我現在是什麼狀況,什麼處境,
竟然還有挑三揀四的可能!
願眾神讓那些生怕愷撒寬宥我的人
20 也來嘗嘗我這矯情的福分!
甚至睡眠,雖然是疲弱身體的食物,
對我掏空的軀殼卻沒有幫助,
我總睡不着,無盡的痛苦也總睡不着,
此地總在為它們提供材料。
25 所以,你如果看見我,幾乎不會認出我,
你會問我為何沒原來的氣色?
我消瘦的關節少有活力的汁液灌溉,
四肢的顏色比新造的蠟還蒼白。
這些癥狀並不是過度酗酒的惡果,
30 你知道除了水,我幾乎什麼都不喝。
我也沒放縱口腹,即使我犯了饞癮,
蓋塔這地方食物也不豐盈。
也並非傷身的情慾耗掉了我的精力,
悲哀的人對此事沒有興緻[4]
35 這裡的水土害了我,還有更強大的因素,
那就是無法驅逐的心靈的焦慮。
倘若沒有你們兄弟倆對我的幫助,
我早就承受不住這沉重的痛苦。
就像友好的陸地庇護劫後的殘舟,
40 許多人拒絕我,你們卻伸出援手。
求你們一直幫助我,因為我一直需要,
倘若愷撒的怒火一直不消。
為減輕(而非終結)我應得的懲罰,請你們
各自謙卑懇切地勸說那位神。


[1] 弗拉庫斯(L. Pomponius Flaccus)是格萊齊努斯(見前面第六首)的弟弟。弗拉庫斯以貪食聞名,是提比略酒宴上的陪客,蘇埃托尼烏斯甚至在《提比略傳》里說,他的敘利亞總督之職就是靠與提比略喝酒喝來的(Tib. 42.1)。如此看來,奧維德在這首詩中極力抱怨自己無食慾,不是偶然的。
[2] 赫柏(Hebe)是奧林匹斯山的青春女神,原文用Iuventa(青春)指代她。
[3] 仙果(ambrosia)和瓊漿(nectar)是奧林匹斯諸神的標準食物。
[4] 這幾行詩似乎暗示,格萊齊努斯也是縱情聲色之徒。